Kapha Mevsimi ve Baharın Habercisi Cemre

Bir çok gelenekte, kültürde baharın gelişi farklı günlerde, farklı kavramlarla anılıyor veya kutlanıyor.

Türk kültüründe de baharın gelişini “cemre düşmesi” olarak tanımlarız. Cemre 1 hafta arayla önce havaya, sonra suya sonra da toprağa düşer. Cemre’nin kelime olarak ateş, kor, köz anlamlarına gelir. Cemre düştüğü yerde ısınma başlıyor. Bu hemen aklıma Ayurveda’daki Pitta’yı, ateş elementini getirdi. Fakat Pitta, mevsim olarak yazı temsil eder.

Ayurveda’da kışın sonu ve baharın başı Kapha mevsimi olarak tanımlanır. Güneş yüzünü göstermeye başlar ama hava hala soğuktur. Bazen yılın en soğuk zamanını Mart’ta da yaşayabiliriz. Karlı bölgelerde karlar erimeye başlar, yağmurlar artar ve havadaki nem oranı artar. Üzerimizde kıştan kalma bir ağırlık vardır ve hafif depresif hissedebiliriz. Alerjiler başlar, vücutta mukus oluşumu artar. Duygusal iniş çıkışlar yaşayabiliriz. Herkesin yaşadığı iklime göre değişiklik gösterse de kabaca Kapha mevsimi Şubat-Mart gibi başlar ve Mayıs-Haziran gibi biter diyebiliriz.

Cemre yani ateş düşünce hemen ısıtmıyor tabi. Yaza kadar, yani Pitta mevsimine kadar yavaş yavaş bizi bu geçişe hazırlıyor. Biz de bu geçiş sırasında doğanın ritimlerine, değişimine ayak uydurarak beden-zihin dengemizi koruyabiliriz.

Sanskritçede, Ritucharya kelimesi bedeni ve zihni doğal olarak meydana gelen değişikliklere uyumlu hale getirmek anlamına gelir. Bazen doğadan ayrı olduğumuz gibi bir düşünceye sahip oluruz, fakat kendimizi doğadan ayıramayız. Çevrede ne olursa olsun, bize bir etkisi olur

Erken uyanın

Sirkadiyen ritim; dünyanın kendi ekseni etrafında yaklaşık 24 saat süren dönüşünün canlılar üzerinde oluşturduğu biyokimyasal, fizyolojik ve davranışsal ritimlerin tekrar edilmesi olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre gün doğumuyla uyanmamız gerekir. Kışın (Vata mevsimi) bu biraz salmış olabiliriz. Havanın da erken aydınlanmasıyla uyanma saatinizi belki başlangıç olarak yarım saat erkene çekin.

Egzersizi arttırın

Kapha karakter olarak uyuşuk ve donuktur. Bunu kırmanın en iyi yolu egzersizdir. Daha önceki yazımda Kışın ilk yarısını daha hafif egzersizlerle geçirmeyi tavsiye etmiştim. Baharın gelmesi ve güneşin gözünü kırpmasıyla doğada yürüyüş, koşu, kardiyo gibi daha ritmik egzersizlerle tempoyu biraz arttırabiliriz. Kış aylarında yiyip, yazın nasıl bikini giyineceğim endişesiyle diyete başlamak ve spora yönelmek aslında gayet Ayurvedik bir davranıştır. Ama kendinize yüklenmeden bu ritmi yavaş yavaş ve kararlı bir şekilde arttırın. Örneğin uzun zamandır koşmadıysanız önce ritmik yürüyüş ile başlayın. İlk seferde 30 dk ile başlayın 1 hafta sonra süreyi 10 dk arttırın. Ve her ne yapıyorsanız bunu günlük yapmaya özen gösterin. Bu 15 dakikalık bir kardiyo egzersizi bile olabilir. Unutmayın 1, 0’dan her zaman daha iyidir.

Süt ve süt ürünlerini azaltın

Süt ve süt ürünleri Kapha’yı arttırır. Çünkü ağır ve yağlıdır. Bu nedenle bu geçişte süt, peynir, tereyağı, kaymak gibi süt ürünlerini azaltmamızda fayda var. Bu ürünler vücudu ağırlaştırır ve mukusu arttırır. Alerjiler için tetikleyicidir.

Anti-Kapha baharatları kullanın

Anti-Kapha baharatları ve yiyecekleri Kapha’nın zıt özelliklerindedir ve bu şekilde Kapha’yı dengeler. Acı, keskin ve kekremsi tatlar Kapha’yı dengeleyen tatlardır. Kapha’yı dengelemek için; karabiber, hardal tohumu, zencefil, karanfil, kırmızı biber, tarçın, kişniş tohumu, zerdaçal, tulsi, meyan kökü, çemen otu gibi baharatlar kullanabilirsiniz.

Hafif beslenin

Kapha’nın karakterlerin bazıları ağır ve yağlı olmasıdır. Beslenmenizi hafifleştirin. Akşam 8’den sonra yemek yemeyin ve atıştırmayın. Büyük öğünlerinizi akşam yiyin. Mevsim sebzeleri ile beslenin bu mevsimlerde bolca çıkan otları beslenmenize ekleyin. Sindirimi zorlamayan besinler seçin.

Kuru fırçalama

Kuru fırçalama, kan ve lenf dolaşımın arttırır. Toksinler lenf sistemi ile dışarı atılır. Lenf sistemini hareketlendiren şeyler; egzersiz, masaj ve kuru fırçalamadır.

Duştan önce yapacağınız kuru fırçalama masajıyla vücutta biriken Kapha’dan kurtulabilirsiniz.

Kuru fırçalamayla ilgili ayrıntılı bilgi ve nasıl yapacağınızı öğrenmek için bu yazıma göz atabilirsiniz. https://pelinozay.com/2020/03/10/kuru-vucut-fircalama/

Kuru, hassas, alerjili ciltler için kuru fırçalama önerilmez. Bir uzmana danışın.

Sosyalleş ve güçlü ilişkiler kur

Kış dönemi eve kapandığımız ve kendimize yöneldiğimiz bir dönemdir. Günlerimiz genelde iç mekanlarda, yakın aile ve arkadaşlarımız ile geçer. Bahar bizden çiçekler gibi açılmamızı ve kendimizi göstermemizi ister. Arkadaşlar ile doğa yürüyüşleri ve doğa aktiviteleri hem fiziksel olarak aktive edici olur hem de sosyalleşmenizi sağlar. Ve doğadaki değişimleri görmek doğa ile aranızdaki etkileşimi arttırarak değişime adaptasyonu sağlar. Bunun dışında etkinlik, konser gibi aktivitelere katılıp sosyalleşmek de kış uykusundan çıkmamıza yardımcı olur.